29 Nisan 2011 01:08   şikayet Et
alphberk

Şecere, safkanlık, ırk standartları ve KIF
Gerek günlük hayat gerekse Petarkadaş'taki gözlemlerime dayanarak şecere, safkanlık, ırk standartları, KIF, CAC yarışmaları vb. konular hakkında merak ve bilgi eksiklikleri/yanlışlıkları olduğu kanısına vardığım için bu konuyu açma gereği hissettim. Bu bilgi eksikliklerini/yanlışlıklarını gidermek için -konuya vakıf olanların da yardımlarıyla- elimden geldiğince bilgi aktarmaya çalışacağım.

Şecere nedir?

Öncelikle kelimenin doğrusu "secere" değil, "şecere"dir. Şecerenin kelime anlamı "soy ağacı"dır. Yani tıpkı insanlarda olduğu gibi kedilerde, köpeklerde, atlarda, hatta Guinea Piglerde bile bireyin kendinden önceki aile bireylerinin, atalarının, akrabalarının bilinmesini sağlar. Buna dayalı olarak da geçmişten gelen genetik hastalıkların bilinmesine, olası akraba eşleşmelerini önlemeye, bireylerde istenmeyen özelliklerin ve genetik hastalıkların gelecek nesillere aktarılmasını önlemeye yardımcı olur.

Şecere kaytlarını tutan dünya üzerinde farklı federasyonlar mevcut. Örneğin İngiltere'de The Kennel Club (KC), A.B.D.'nde American Kennel Club (AKC) gibi sadece ülke bazında faaliyet gösteren federasyonların yanında, dünya çapında 86 ülkeden üyeye/anlaşmalı ortağa sahip olan Fédération Cynologique Internationale (FCI) gibi kinolojik kuruluşlar mevcuttur. Bu kuruluşlar aynı zamanda köpekli sporlar ve köpeklerle ilgili çok çeşitli alanlarda da faaliyet göstermektedirler.

Şecere safkanlığın göstergesidir. Çünkü bir kediye veya köpeğe "safkan" diyebilmek için en az 4 kuşak öncesini bilmek gerekmektedir. Sadece anne-baba bilinen bir birey fentoip olarak bahsedilen ırk görünümünde olsa bile daha gerideki aile bireyleri bilinmediği için safkan demek doğru değildir. Safkanlık sadece görünüş değildir.

Yukarıda bahsettiğim kuruluşlardan bizimle bağlantılı olan FCI'dır. FCI, Türkçe anlamıyla Uluslararası Kinoloji (köpek bilimi) Federasyonu, her ülkeden sadece bir kuruluş ile çalışan bir sisteme sahiptir. FCI'ın Türkiye'deki temsilciliğini üstlenen kurum da Köpek Irkları ve Köpek Bilimleri Federasyonu'dur (KIF). Yani FCI'ın tescili ile köpekleri Türkiye'de kayıt altına alma yetkisine sahip olan kurumdur. KIF, FCI tarafından kabul edilmiş köpek ırklarına mensup köpekleri kayıt eder ve FCI'ın belirlediği şartları yerine getiren köpeklerin kayıtlı üremesine olanak tanır.

Irk Standartları


FCI, AKC vs gibi kuruluşlar, kabul ettikleri her ırkın nasıl olması gerektiğini ayrıntılı olarak belirlerler ve bir "standart" oluştururlar. Bu standartlar ırkın göz rengi, kulak şekli, yükseklik, post yapısı, sahip olması gereken karakter, istenmeyen yani defektif sayılan özellikler gibi birçok ayrıntıyı tarif ederler.

X ırkından bir köpeğin belirlenmiş ırk standartlarına göre değerlendirilmesi için "ırk standrtları yarışmaları" devreye girmektedir. Yarışmalarda değerlendirmeyi hakemler yapar. (Hakemlerin bu değerlendirmeyi yapabilmesi için uzun süre eğitim alıp çeşitli sınavlardan geçmeleri gerekmektedir.) Kısaca belirlenen standartlar dahilinde hakem köpeğin ırk özelliklerini ne kadar taşıyıp taşımadığına karar verir.

Fédération Cynologique Internationale - FCI

FCI, Dünya Kinoloji (Köpek ırkları ve köpekle ilgili konular) Organizasyonu'dur. Her ülkede bir tane olmak üzere 86 üye ve/veya anlaşmalı ortağı bulunmaktadır. Bu üye ve/veya anlaşmalı ortaklar kendi soy ktüklerini tutar, ait oldukları ülkede üretilen köpekler için kendi soy kütüğü belgelerini düzenler ve kendi hakemlerini yetiştirirler. FCI soy kütüğü belgeleri ve hakemlerin karşılıklı olarak üye ülkeler tarafından tanınmalarını/kabul görmelerini güvence altına almaktadır.

FCI'ın tarihçesi

FCI, 22 Mayıs 1911 tarihinde kinoloji/köpekle ilgili her alandaki faaliyetleri, safkan köpekleri ve ırkları gerekli olacak her yol ve yöntemle teşvik etmek, desteklemek ve korumak amaçlarıyla Almanya, Avusturya, Belçika, Fransa ve Hollanda tarafından kurulmuştur. Birinci Dünya Savaşı'nda federasyonu yok olmuş, 1921 yılında Fransa (Société Centrale Canine de France) ve Belçika (Société Royale Saint-Hubert) tarafından tekrar oluşturulmuştur.

Birliğin yeni tüzüğü 10 Nisan 1921 tarihinde onaylanmış ve 5 Mart 1968 tarihinde verilen resmi hükümle FCI kanuni/legal kimliğine kavuşmuştur.

Bir köpeğin şecereli olması "mükemmel" olduğu anlamına gelmemektedir ne yazık ki. Çok iyi kan hatlarından gelen şampiyon köpeklerin bile yavrularında hatalar çıkma ihtimali her zaman vardır. Burada dikkat edilmesi gereken nokta sahip olunmak istenilen ırk hakkında ayrıntılı bilgiye sahip olmaktır. Yani ırkın genel görünüşünü, hata olarak kabul edilen yönlerini artı ve eksilerini görebilmek/yorumlayabilmek gerekir. Bu yüzden mümkün olduğunca ırk hakkında araştırma yapılmalı ve ırk standartları hakkında bilgi sahibi olunmalıdır.

Köpek Alırken Dikkat Edilmesi Gerekenler

Burada daha çok benim kişisel görüşlerimden bahsedeceğim ama önemli olduğunu düşünüyorum. Öncelikle köpek alırken bir ırk belirlediğinizde ırkın sadece dış görünüşü değil genel olarak karakter yapısının size uygun olup olmadığı da çok önemlidir. Karakter konusunda sürpriz yaşama ihtimaliniz şecereli bir köpekte en azdır. Geçmişini bilmediğiniz bir yavrunun içinden aslan da çıkabilir kedicik de.

Türkiye'de "secereli" diye satılan köpeklere dikkat edin. Bilgisayar çıktısından şecere olmaz. Şecere verme yetkisi bulunan tek kuruluş KIF'tır. En azından anne ve babanın KIF onaylı soy kütüğü belgelerini göremezseniz durumdan şüphelenmeye başlayın.

"Irk garantisi" ancak ve ancak şecere olabilir. Birilerinin kalkıp da "biz ömür boyu ırk grantisi veriyoruz" demesiyle olmaz. Irk garantisi ancak "soy kütüğü belgesi" olabilir.

"AB kimlikli pasaportlu" ifadeleriyle satılan köpeklere de dikkat edin. AB kimliği dedikleri şey aslında aşı karnesidir. Yani Avrupa'dan buraya gelen kırma bir yavrunun da AB kimliği olabilir :)

Umarım açıklayıcı olmuştur. Sorunuz ya da eklenmesi gereken şeyler varsa lütfen yazmaktan kaçınmayın. Bu konu hepimizin katkılarıyla daha açıklayıcı hale gelecektir.

Berk Recepoğlu


Tüm hakları saklıdır. Bu yazı kaynak gösterilerek dahi başka bir yerde izinsiz paylaşılamaz.


----------------------------------------------
Petarkadaş Yöneticisi
www.petarkadas.com/hakkinda sayfasında kurallar ve yöneticiler hakkında bilgi bulabilirsiniz.
----------------------------------------------

24 Kasım 2014 17:55 tarihinde düzenlenmiş. | (11 kişi bunu patiledi.)

Gelen Cevaplar
29 Nisan 2011 06:45
susu

peki yurt dısından yavru getırecegız .alırken kendı ulkesındekı federasyon damgasınımı yoksa FCI damgasınımı görmelıyız.pedıgree nedır?

29 Nisan 2011 06:00 tarihinde düzenlenmiş. | Alıntı Yaparak Cevapla   

29 Nisan 2011 10:05
alphberk

Orijinalden alıntı: susu

peki yurt dısından yavru getırecegız .alırken kendı ulkesındekı federasyon damgasınımı yoksa FCI damgasınımı görmelıyız.pedıgree nedır?



Pedigree şecere anlamına geliyor. Belgede federasyon damgası ve yetkili imzası yer alır. FCI üye ülke federasyonlarına yetki verdiği için kendisi direkt olarak soy kütüğü kaydı ile ilgilenmez. Şecere belgesinde hem ülke federasyonunun hem de FCI'ın logosu bulunur, bu sayede FCI bu bilgilerin doğruluğunu teyit etmiş olur.


Orijinalden alıntı: black007

kopyala yapıstır:)



Ne demek istediğinizi anlamadım. Yazıyı bir yerlerden kopyaladığımı ima ediyorsanız bunu kanıtlayacak bir link alabilir miyim? Ha yazıyı çok beğendiniz de bilgisayarınıza kopyala yapıştır yaptıysanız da teşekkür ederim :)


----------------------------------------------
Petarkadaş Yöneticisi
www.petarkadas.com/hakkinda sayfasında kurallar ve yöneticiler hakkında bilgi bulabilirsiniz.
----------------------------------------------

(1 kişi bunu patiledi.) Alıntı Yaparak Cevapla   

29 Nisan 2011 13:37
ykyk

"Öncelikle köpek alırken bir ırk belirlediğinizde ırkın sadece dış görünüşü değil genel olarak karakter yapısının size uygun olup olmadığı da çok önemlidir. Karakter konusunda sürpriz yaşama ihtimaliniz şecereli bir köpekte en azdır. Geçmişini bilmediğiniz bir yavrunun içinden aslan da çıkabilir kedicik de :))"

açıklayıcı yazının geneli için teşekkürler ama en çok üsteki bölümü sevdimmm:)

Alıntı Yaparak Cevapla   

29 Nisan 2011 16:55
simgeselboyu...

güzel açıklamışsın tebrikler :) özellikle de şu ab pasaportu işine değinmen çok iyi olmuş, her satış ilanında çok büyük bir özellikmiş gibi onu sunuyorlar ve malesef bilmeyen de gerçekten önemli bir şey sanıyor.. adı pasaport olunca insanlar köpeğini onunla yurtdışına çıkarabileceklerini düşünüyorlar haliyle :)

bir de bu konuya safkanlığın başka, ırk standartlarını tamamen barındırmanın başka konu olduğunu eklesen süper olur :) örneğin uzun tüylü alman çobanlar yeni kabul görmeye başladılar ama kısa süre öncesine kadar standart dışı sayılıyorlardı ve şecereli olmaları standart dışı olma gerçeğini değiştirmiyordu.

Alıntı Yaparak Cevapla   

29 Nisan 2011 20:59
hera2010

çok güzel bir paylaşım ellerinize sağlık.Fakat ben bir şey anlayamadım.Bizim Hera şecereli mi değil mi nasıl anlaşılıyor? Ve bir tane daha sorum olacak.Hera şecereli değilse şeceresini nasıl alabilirim? Kusra bakmayın aklımdaki soruları soruyorum sadece. :)

Alıntı Yaparak Cevapla   

29 Nisan 2011 21:46
zeynepy

Harika ve cok yararli bir paylasim olmus. Ellerine saglik:)

Alıntı Yaparak Cevapla   

29 Nisan 2011 22:21
alphberk

Orijinalden alıntı: simgeselboyutsal

güzel açıklamışsın tebrikler :) özellikle de şu ab pasaportu işine değinmen çok iyi olmuş, her satış ilanında çok büyük bir özellikmiş gibi onu sunuyorlar ve malesef bilmeyen de gerçekten önemli bir şey sanıyor.. adı pasaport olunca insanlar köpeğini onunla yurtdışına çıkarabileceklerini düşünüyorlar haliyle :)

bir de bu konuya safkanlığın başka, ırk standartlarını tamamen barındırmanın başka konu olduğunu eklesen süper olur :) örneğin uzun tüylü alman çobanlar yeni kabul görmeye başladılar ama kısa süre öncesine kadar standart dışı sayılıyorlardı ve şecereli olmaları standart dışı olma gerçeğini değiştirmiyordu.



Evet bu da çok önemli bir konu gerçekten. Ancak yukarıdaki yazı sadece bir giriş niteliğinde. Yani irişi ben yapmış olsam da daha ayrıntılı konuları burada hep beraber paylaşırsak forum asıl o zaman daha çok değer kazanır :) Bu yüzden lütfen eklenmesi gerektiğiniz kısımları SİZ de ekleyin, paylaşın, hep beraber konuşalım :)


Bir köpeğin şecereli olması "mükemmel" olduğu anlamına gelmemektedir ne yazık ki. Çok iyi kan hatlarından gelen şampiyon köpeklerin bile yavrularında hatalar çıkma ihtimali her zaman vardır. Burada dikkat edilmesi gereken nokta sahip olunmak istenilen ırk hakkında ayrıntılı bilgiye sahip olmaktır. Yani ırkın genel görünüşünü, hata olarak kabul edilen yönlerini artı ve eksilerini görebilmek/yorumlayabilmek gerekir. Bu yüzden mümkün olduğunca ırk hakkında araştırma yapılmalı ve ırk standartları hakkında bilgi sahibi olunmalıdır...



Orijinalden alıntı: hera2010

çok güzel bir paylaşım ellerinize sağlık.Fakat ben bir şey anlayamadım.Bizim Hera şecereli mi değil mi nasıl anlaşılıyor? Ve bir tane daha sorum olacak.Hera şecereli değilse şeceresini nasıl alabilirim? Kusra bakmayın aklımdaki soruları soruyorum sadece. :)



Şecere demek soy ağacı demek. Yani kendinden önceki en az 3-4 kuşağın belli olması demektir. (yani anne-baba, büyük anne-baba, büyük büyük anne-babalarının bilinmesi demektir). Hera'nın bu aile bireylerini gösteren bir belgesi varsa şecerelidir.


Şecere çıkartılamıyor. Ancak şeceresi olmayan köpekler de KIF'a kaydediliyor. Yani şecerenin oluşması için soy kütüğü başlangıcı yapılmış oluyor. Kayıt olduktan sonra eğer köpeğinin yavrusu olursa yavruların soy ağaçları oluşuyor.


----------------------------------------------
Petarkadaş Yöneticisi
www.petarkadas.com/hakkinda sayfasında kurallar ve yöneticiler hakkında bilgi bulabilirsiniz.
----------------------------------------------

Alıntı Yaparak Cevapla   

29 Nisan 2011 22:49
simgeselboyu...

tabi tabi haklısın hep birlikte yazıyı devam ettirelim ama genelde insanlar bir konuyu açınca sadece ilk kısmı okuyop alta yorum yazmayı tercih ediyorlar oyüzden konunun iskeleti olan ana bilgileri ilk kısma eklesen daha iyi olur diye düşünüyorum :) ince detayları altta devam ettiririz isteyen okur istemeyen okumaz ama aynı sorularla muhatap olmayız en azından :)

Alıntı Yaparak Cevapla   

30 Nisan 2011 21:10
sofya

benim gibi pek çok kişinin yanıldığı bir noktada şeceresi olmayan köpeklerin
KIf'a kayıt olamaması yada yarışmalara katılmaması
bu durum tamamen yanlıştır. köpeğiniz ırk özelliklerini taşıyorsa Kıf'a B tipi
şecere ile kayıt edilir yarışmalara katılır,

kişiler çekinmeden Kif kaydı oluşturursa belkide yarışmalarda derece alabilirler

30 Nisan 2011 20:25 tarihinde düzenlenmiş. | (1 kişi bunu patiledi.) Alıntı Yaparak Cevapla   

30 Nisan 2011 21:19
irmosum

Her satırına katılıyorum :)


----------------------------------------------
Petarkadaş Yöneticisi
www.petarkadas.com/hakkinda sayfasında kurallar ve yöneticiler hakkında bilgi bulabilirsiniz.
----------------------------------------------

Alıntı Yaparak Cevapla   

Siz de fikrinizi paylaşabilirsiniz, unutmayın Petarkadaş'ta saygı önce gelir...

Sitede Gezenler

10 üye şu anda sitede. Ayrıca 1262 kişi de sitede dolaşıyor.





Reklam

Hayvan Dostu Markalar